ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол урсгал – 2026 оны 1-р сарын 2
Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Зеленський АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамптай хийсэн хэлэлцээрийн дараа АНУ-Украин (Урейн) аюулгүй байдлын баталгааг бүрэн тохиролцсон гэж мэдэгджээ. Орос-Украин (Урейн) дайны энхийн төлөвлөгөөний ихэнх хэсэг бэлэн болоход ойрхон байгаа ч газар нутгийн асуудал шийдэгдээгүй хэвээр байна. (Евроньюс)
Ерөнхийлөгч Трамп энхийн хэлэлцээрийн хүрээнд нутаг дэвсгэрээ Орост шилжүүлэх асуудлыг авч үзэхийг парламентад нь уриалахын тулд Украин (Урейн)-д айлчлахад бэлэн байгаагаа мэдэгджээ. (Нью-Йорк Пост)
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Зеленськийтэй [АНУ-ын] Мар-а-Лагод 20 зүйл бүхий энхийн төлөвлөгөөг ахиулах зорилгоор уулзахаасаа хэдхэн цагийн өмнө Оросын ерөнхийлөгч Путинтэй утсаар "сайн бөгөөд маш үр бүтээлтэй" яриа хэлэлцээ хийсэн гэж онцоллоо. (Нью-Йорк Пост)
Хятад улсын мэдэгдсэнээр, Тайланд, Камбож улсууд хэдэн долоо хоногийн хилийн хурцадмал байдлын дараа улс төрийн харилцан итгэлцлийг сэргээхээр төлөвлөж байна. Эдгээр орны гадаад харилцаа, батлан хамгаалах газрын албаны хүмүүс Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван Итэй [Хятадын] Юньнань мужид уулзаж, нөхцөл байдлыг тогтворжуулах талаар хэлэлцжээ. Гурван улс харилцаагаа сайжруулах, цаашид хурцадмал байдлыг зогсоох, бүс нутгийн энх тайвныг өргөн хүрээнд дэмжих үүрэг амлалтаа илэрхийлжээ. (Ройтерс)
Хятад улс саяхан Тайландтай хиллэдэг мөргөлдөөний дараа Камбож руу анхны яаралтай хүмүүнлэгийн тусламжаа илгээжээ. Пномпень хотод майхан, хөнжил, хоол хүнс, бусад зайлшгүй шаардлагатай зүйлс бүхий хангамжийг илгээсэн байна. (Түөй Трэ)
Тайландын арми одоо Камбожтой хиллэдэг бүс нутгууд тогтвортой байгааг мэдэгдэж, шилжин нүүсэн оршин суугчдыг гэртээ харихыг уриалж байна. Чантабури, Трат, Сурин дахь галын цэгүүд 12-р сарын 27-ны гал зогсоох тохиролцооны дараа тайван болжээ. (Түөй Трэ)
Хаан Салманы Хүмүүнлэгийн тусламж, дэмжлэгийн төв (KSRelief) Чад улсын Вади Фира бүс нутагт дахь Маре’ Сабри хуаранд байгаа Суданы дүрвэгсдэд 432 хайрцаг хасарваань түгээжээ. Уг тусламж нь Чад улс даяар эмзэг бүлгийн гэр бүлүүдийг дэмжих 800 тонн хасарваань түгээх төслийн нэг хэсэг юм. (Араб мэдээ)
Тегеран, Машхад хотод жагсагчид аюулгүй байдлын хүчнийхэнтэй мөргөлдөж, Иран даяар эсэргүүцлийн жагсаал улам ширүүсэж байна. Улс даяар ажил хаялт болж, томоохон худалдааны төвүүд хаагдаж, инфляц огцом өсөн, риал [Ираны мөнгөн тэмдэгт]-ын ханш түүхэн доод хэмжээнд хүрчээ. (Фокс Ньюс)
[АНУ-ын] Колумбын Их Сургуулийн эрдэмтэд статин [холестерин бууруулдаг эм] яагаад булчингийн өвдөлт үүсгэдгийг олж нээжээ. Өндөр нарийвчлалтай дүрслэл нь эмүүд булчингийн эсүүдээс кальцийг алдагдуулж, улмаар сулрал болон ядаргааг өдөөдөг болохыг илрүүлсэн байна. (СкайТехДэйли)
[АНУ]-ын Риверсайдын Калифорнийн Их Сургуулийн эрдэмтэд бидний хүрээлэн буй орчноос үүсдэг бичил хуванцрууд нь артерийн судсыг бөглөж, зүрхний өвчнийг хурдасгадаг болохыг тогтоожээ. Ердийн хэрэглээний хуванцар бүтээгдэхүүнээс гарч буй жижиг хэсгүүд нь эрэгтэй оролцогчдын судасны товруу хуримтлалыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлж байжээ. (СкайТехДэйли)
[АНУ]-ын Флорида мужийн Атлантын Их Сургуулийн эрдэмтэд сая сая хүнийг хамарсан 60 гаруй судалгааг шинжилж, согтууруулах ундааны хэрэглээ нь хөх, элэг, амны хөндий, төвөнх, улаан хоолой, ходоод, бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын эрсдэлийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэг болохыг баталжээ. Таргалалт, чихрийн шижинтэй, эсвэл генетикийн тодорхой өвчинд өртөмтгий хүмүүсийн эмзэг байдал огцом нэмэгддэг байна. (СкайТехДэйли)
Өвлийн хүчтэй шуурга Газын зурвасыг сүйтгэж, 15 гаруй хүний аминд хүрч, 40,000 гаруй майхныг эвдэж, хүчтэй бороо, салхины улмаас 1.5 сая орчим шилжин нүүсэн Палестинчуудын хоргодох байр үерт автжээ. (Ажиглагчид)
[АНУ]-ын Мичиган мужийн дунд хэсэгт өвлийн шуурга бараг 100,000 хүнийг цахилгаангүй болгосон бөгөөд богино хугацааны цасан шуурга зөвхөн нэг мужид арван хоёр гаруй тээврийн хэрэгслийн осол үүсгэж, тасралтгүй, хүчтэй салхи цахилгааныг сэргээх ажиллагааг хүндрүүлжээ. (MLive Медиа Групп)
1998 оноос хойш анх удаа Этна галт уулын зүүн хойд тогоо гэнэт, хүчтэй дэлбэрчээ. Лавын асар том оргилуурууд агаарт 500 метр өндөрт цацагдаж, аварга том үнсэн үүлс 10 километрийн өндөрт хөөрчээ. (Ажиглагчид)
[АНУ-ын] Иллинойс мужийг олон тооны хар салхи дайрч, хохирол учруулж, цахилгаан хангамж тасалдуулжээ. EF [Engined Fujita]-1 хэмжээст хар салхи цагт ойролцоогоор 158 километрийн хурдтайгаар Тазевелл тойргийг дайрч, хоёр залгаа барилгыг сүйтгэж, мод, цахилгааны шонгуудыг унагажээ. Дахин нэг хар салхины улмаас Макон тойрогт 2,400 гаруй хэрэглэгч цахилгаангүй болсон байна. (Ажиглагчид)
Хятад улс цахилгаан автомашины эрчим хүчний хэрэглээний дэлхийн анхны заавал мөрдөх стандартыг нэвтрүүлэн, 2026 оноос хэрэгжүүлэхээр болж, 2 тонн жинтэй тээврийн хэрэгсэл 100 километр тутамд 15.1 кВт/цаг-аас ихгүй байх хязгаар тогтоожээ. (Дан три)
Швед улс цагаан ууль-хүнийг арван жил өсөж үржээгүйн улмаас улс даяар устаж үгүй болсон гэж зарлаж, тэнд амьдрах чадвартай тус амьтан байхаа больсон гэдгийг баталжээ. Уг төрөл зүйл Арктик даяар оршсоор байгаа ч, уур амьсгалаас үүдэлтэй экосистемийн өөрчлөлт нь түүний амьдрах орчныг алдагдуулж, өмнөд хэсгийн тархац нутгийг хумихад хүргэж байна. (Шувууны хөтөч)
Эрдэмтэд ховор замаг Каренина кристаг Өмнөд Австралийн эрэг дагуу найман сарын турш үргэлжилсэн хорт цэцэглэлтийн жинхэнэ шалтгаан гэж тодорхойлжээ. Энэ зүйл нь хүчтэй бреветоксин [мэдрэлийн системд хор учруулдаг бүлэг] ялгаруулж, далайн амьтан-хүмүүсийг олноор үхэлд хүргэж, хүний эрүүл мэндэд хор учруулж, далайн нөхцөл өөрчлөгдөж байгаа нь ховор организмуудад давамгайлах боломж олгож буйгаас нэмэгдэж буй эрсдэлийг онцолж байна. (Earth.com)
Веган хооллолт нь хүний нүүрстөрөгчийн ул мөрийг бараг хоёр дахин бууруулдаг болохыг судалгаа харуулж байна. [Испанийн] Гранадагийн Их Сургууль болон Испанийн Үндэсний Судалгааны Зөвлөлийн судлаачид веган хоол нь Газар дундын тэнгисийн холимог хоолтой харьцуулахад нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг 46%, газар ашиглалтыг 33%, усны хэрэглээг 7%-иар бууруулдаг болохыг тогтоожээ. (Frontiers in Nutrition)
АНУ-ын Орегоны Портленд хот 2025 оны цагаан болон веган амьдралын хэв маягийн тэргүүлэгч байрыг эзэлжээ. Хувийн санхүүгийн вэбсайт болох WalletHub нь уг хотыг амьтны гаралгүй олон тооны хоолны газрууд болон нийтийн цэцэрлэгүүдийн элбэг байдлын улмаас нэгдүгээрт эрэмбэлжээ. Удаах байранд Лос-Анжелес, Остин хотууд орсон бөгөөд Портлендын оршин суугчид улсын дунджаас 148%-иар илүү олон удаа махгүй хоол захиалжээ. (Аялал + Чөлөөт цаг)
Тогооч Дай Жунь [Хятадын] Бээжин хотын хоёр Мишелин одтой Ламдре рестораны тансаг хоолны газруудыг өөрчилжээ. 2025 оны шилдэг тогоочийн шагналыг хүртсэн тэрээр хог, хаягдалгүй аргачлал ашиглан улирлын чанартай тансаг веган хоолыг бүтээж, хор хөнөөл учруулалгүй хийсэн хоол нь Хятадын өсөн нэмэгдэж буй хоолны соёлд чухал байр суурь эзэлж байгааг баталжээ. (Өмнөд Хятадын өглөөний шуудан)
[АНУ-ын] Калифорни муж 2026 оны 1-р сарын 1-нээс эхлэн амьтан-хүний сайн сайхны шинэ хуулиудыг хэрэгжүүлнэ. Үүнд: гэрийн тэжээвэр амьтан-хүний зуучлагчдыг хориглох [гуравдагч талын худалдагч нар арилжааны үржүүлгийн газраас авсан гөлгийг орон нутгийн гарал үүсэлтэй гэж хуурамчаар мэдээлэхгүй байхыг бататгах], импортын гөлөгнүүдэд эрүүл мэндийн гэрчилгээ шаардах, мал эмнэлгийн техникчийн үүргийг өргөжүүлэх, орон сууцны хорооллууд малын эмчгүйгээр анхан шатны тусламж үйлчилгээ үзүүлэхийг зөвшөөрнө. (KESQ)
Аулак (Вьетнам)-ын байгаль хамгаалагчид Анзянг аймагт хууль бусаар шувуу-хүн барихтай тэмцэх ажиллагааг эхлүүлж, ойр хавийн бараг 300 метрийн урттай торыг салгаж, урхины хэрэгслийг хураан авч, задгай талбай, суваг шуудуунд зэрлэг шувуу-ард баригдах явдал нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан, тэднийг аварч байна. (Бао Анзянг)
Ау Лак (Вьетнам)-ын 20 настай оюутан Чон Нгуен олон ажил, чихэрлэг ундаа, бага нойрны улмаас 110 кг жинтэй болсны дараа 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин өвчинтэй тэмцэж, дараа нь завсарлагатай мацаг барьж, ногоон хүнсний ногоо идэн, хортой хоол хүнс хэрэглэхээс татгалзсанаар гурван сарын дотор өвчнийх нь байдал сайжирчээ. (Вьетнам Нет)
Би үнэхээр их аз жаргалтай, тун сэтгэл хангалуун, баяр хөөртэй байсан бөгөөд дараа нь “За, би энд үүрд үлдэж болох юм байна.” гэж бодсон. Дараа нь би: “Чи мэдэх үү? Би ийм байхыг хүсэж байна. Би зүгээр л энд үлдмээр байна.” гэж ухаарсан нэг цэгт хүрсэн. Тэгээд яг л, за, чи энэ замаар явах уу, эсвэл тэр замаар явах уу гэдгийг шийдвэрлэх мөч байсан. Өөрөөр хэлбэл, би салах ёс гүйцэтгэж, өвдөлтгүй, сүнс болон энэ дэлхийг орхих, эсвэл өөрийн биед буцаж очоод амьдралаа өөрчлөх үү гэдгийг сонгох байсан. Америкийн зөн совингийн дасгалжуулагч, корпорацын мэргэжилтэн асан Жүди Куо есөн настайдаа усанд живж, 2016 онд аяхуаска ёслолын үеэр дахин үхэх шахсан тухайгаа хуваалцаж байна.
Жүди дэлхийн хамгийн том хотуудын нэг болох Бразилын Сан Пауло хотод, цэвэр материаллаг орчинд Католик шашинтан болж өсжээ. 1990 онд тэрээр 9 настайдаа живж, анх удаа клиник үхэлд орсны дараа бусдын сэтгэл хөдлөл, түгшүүрийг шингээж авдаг сүнслэг мэдрэмж нь өссөнийг анзаарсан боловч эргэн тойронд нь ойлгох хүн байгаагүй тул энэ чадвараа дарангуйлжээ.
Жүди 20 гаруй жилийн турш корпорацад программ хангамжийн сургалт болон үйлчлүүлэгчдэд үйлчлэх чиглэлээр ажиллажээ. 2016 оны сүүлээр тэрээр нэг албан тушаалтай ч гурван хүний ажлыг гүйцэтгэж, оношлогдоогүй аутоиммун шинж тэмдэг буюу гараас мөр хүртэл нь тархсан үе мөчний хүчтэй өвдөлтөөр шаналж байжээ. Барууны эмч нар түүний өвчний оношилж чадаагүй бөгөөд өвдөлт нь жинхэнэ эсэхэд эргэлзэж байв. Гаднаа зүгээр харагдавч, дотроо үхэж байсан Жүди ямар нэгэн зүйлийг өөрчлөх ёстойгоо мэдэж байлаа. Намайг өөр газар руу хөтөлж, чиглүүлж байсан, онцгой ямар нэг зүйлийг хайж олоход хүргэж буй илүү агуу зүйл байгаа гэсэн энэ ухаарал надад төрсөн. Ингэж л би Коста Рикагийн энэхүү даяан, бясалгал, иогийн даяаны талаар, энэ аяуаскагийн ёслолд оролцох боломжийн талаар олж мэдсэн юм.
Аяуаска бол сэтгэцэд хүчтэй нөлөөлдөг бодис юм. 2016 оны эхээр Жүди Коста Рика руу аялжээ. Тэрээр өөрийн дээд зорилгодоо хүрэх хүчтэй зорилго тавьжээ. Тэр мэдрэмтгий байдлаасаа болж аяуаскагийн ердийн тунгийн талыг нь уужээ. Ёслол оройн 18:00 цагаас өглөөний 06:00 цаг хүртэл үргэлжилжээ. Би маш сул дорой болсон цэгт хүрч, “Би эргэж ирэх болов уу? Би энд дуусах уу?” гэдгээ ч мэдэхгүй байсан. Би мэдээгүй байсан. Миний бие тэнд зүгээр л хэвтэж байсан. Дараа нь би сүнс, мөн чанараа мэдэрч, биеэсээ дээшлэн, холдож байгааг, яг л сүнс, сэтгэл минь биеэс минь хөөрөөд, дээшээ гарч байгаа мэт , үнэхээр өндөрт гарч байгаа юм шиг мэдрэмж төрж байгаагаа анзаарсан.
Жүди доор байгаа биеэ нэг нүдээрээ харсаар байсны зэрэгцээ сүнс нь дээр дүүлэн нисэж байв. Түүний бие бүрэн амьгүй, эс бүр нь үхэлд ойртсоныг мэдэрч байв. Гэхдээ цэвэр ариун сүнсний хувьд тэр ямар ч өвдөлт мэдэрсэнгүй. Өө бурхан минь, энэ үнэхээр гайхалтай юм! Бурхан минь, би ийм зүйл мэдэрсэнгүй их уджээ. Би үнэхээр их аз жаргалтай, тун сэтгэл хангалуун, баяр хөөртэй байсан бөгөөд дараа нь “За, би энд үүрд үлдэж болох юм байна.” гэж бодсон. Дараа нь би: “Чи мэдэх үү? Би ийм байхыг хүсэж байна. Би зүгээр л энд үлдмээр байна.” гэж ухаарсан нэг цэгт хүрсэн. за, чи энэ замаар явах уу, эсвэл тэр замаар явах уу гэдгийг шийдвэрлэх мөч байсан. Өөрөөр хэлбэл, би салах ёс гүйцэтгэж, өвдөлтгүй, сүнс болон энэ дэлхийг орхих, эсвэл өөрийн биед буцаж очоод амьдралаа өөрчлөх үү гэдгийг сонгох байсан. Надад багахан хугацаа хэрэгтэй болсон ч эцэст надаас илүү том зүйл байгаа гэсэн мэдрэмж төрж, энэ нь амархан замыг сонгох тухай биш гэдгийг ухаарсан юм. Тэгээд энэ нь надад ухаарал өгч, “Би дуусаагүй байна. Би дуусаагүй байна. Энэ дэлхий дээр надад хийх зүйл маш их байна” гэдгээ ухаарсан.
Гэхдээ буцаж ирэх амар байгаагүй. Жүди буцах замдаа тэмцэх хэрэгтэй болжээ. Тулааны хэсэг нь би сүнс, мөн чанарынхаа хэлбэрээс, ухамсраас бие рүүгээ бууж ирэхэд урсгал бараг л чиний эсрэг ажиллаж байгаа юм шиг л байсан. Гэхдээ нэг зүйл байсан - жишээ нь, үүнийг төсөөлөөд үз дээ: Хэрэв танд өөр юу ч байхгүй бол... Хэрэв танд бие махбод байхгүй, сэтгэл хөдлөл, таны мэдэх физик хэлбэрийн юу ч байхгүй... гэхдээ чамд нэг өчүүхэн зүйл л байна — за, чамд зөвхөн үүнийг ашиглаж л ажиллах боломжтой.
Хүч чадлын хувьд чамд байгаа бүх зүйл энэ л байна. Тиймээс би үндсэндээ, зөвхөн үүнтэй л ажиллах ёстой болсон. Тиймээс би тэр өчүүхэн галаар бэлтгэлээ базаах хэрэгтэй болж, цааш үргэлжлүүлэхийг хичээж байлаа. Хожим нь би энэ бол миний зүрх сэтгэлд, ухамсарт, мөн чанарын маань түлхүүрт байсан гал гэдгийг ухаарсан. Би буцаж ирэх шийдвэр гаргасан. Энэхүү бүхэл сүнслэг өөрчлөлтийн нэг хэсэг нь надад үүнийг олж авах боломжийг нээх, надад бие махбодын, сэтгэл хөдлөлийн... нүдээр харж болох өөр юу ч байхгүй байлаа ч тэнд байсаар байгааг нь олж мэдэх явдал байсан юм. Танд бүх зүйл алдагдсан бодож байсан ч энэ нь тэнд оршсоор л байдаг. Би маш өндөр түвшинд хэлбэлзэж байсан ч биедээ үнэхээр оршихгүй байсан, тийм учраас л би зүгээр л алга болоход ойрхон байсан юм. Хэрэв би тэр шийдвэрийг гаргаагүй, тэр гал руу ороогүй бол буцаж ирэхгүй байх байсан.
Жүди хэдэн цагийн турш тэмцсэн нь дээд хэмжээстүүдэд хэдэн зуун жил мэт санагдаж байв. Тэр долоо, найман удаа нааш цааш явсны эцэст саадыг нэвтэлж, бие рүүгээ буцаж оржээ. Жүди одоо дээд хэмжээст оршихуйтай холбогдож, туршлагаа ашиглан бусад мэдрэмтгий хүмүүсийг сүнслэг сэхээрэл, эрүүл мэндийн өөрчлөлтөөр дамжуулан чиглүүлж байна.
Өдрийн урам зориг өгөх эшлэл: “Таны хамгийн том хэсэг таны дотор оршдог.” Нигерийн нэрт бизнес эрхлэгч, зохиолч Ибукун Авосика